طراحی وب سایت

هیچ گاه نشاطی که 15 سال پیش از ورود به شبکه جهانی وب توسط فراهم کننده پیشگام خدمات اینترنت در آمریکا «پرادیجی» حس کردم را فراموش نخواهم کرد. در آن زمان مرور صفحات وب در حد عذاب آوری کند بود و محتوای موجود در اینترنت هم به ندرت شایان توجه محسوب می شد. با این همه تمام صفحات کیفیت منحصربه فردی داشتند؛ طوری که نمی توانستم از آنها چشم بردارم. به جز هزینه تلفن و حق اشتراک 15 دلاری، تمام چیزهایی که در وب وجود داشت رایگان بود.
از آن زمان تا کنون اینترنت راه طولانی ای را پیموده است. من دیگر کارکردهای معمولی اینترنت مثل ایمیل یا پیام فوری را به عنوان خدمات منحصر به فردی که رایگان در اختیارم قرار می گیرد نگاه نمی کنم. حالا دیگر من چنین خدمات رایگانی را حق طبیعی خودم می دانم. ولی هنوز هم آن اشتیاق برای کاوش در سرزمین جادویی اینترنت و پیدا کردن چیزهایی که در بیرون از آن باید برایشان پول بی زبان پرداخت کنم، سر جای خود قرار دارد و هیچ تغییری نکرده است.
بنا بر گزارش فورستر قرار است حجم تجارت الکترونیکی انجام شده در سال 2007 حدود 259 میلیارد دلار باشد، که حاکی از 18 درصد رشد نسبت به سال گذشته است. این مبلغ از سر هر کسی دود بلند می کند ولی به معنی آن نیست که همه چیز در اینترنت برچسب قیمت دارد. فهرست چیزهایی که می توانید به رایگان در اینترنت پیدا کنید به اندازه خود اینترنت بزرگ است و شامل همه چیز –از بلیط سیرک گرفته تا ماءالشعیر و خودآموز گلف و حیوانات خانگی- می شود.
جهان در نوک انگشتان شما
فکر می کنید من چه کردم؟ فهرستی از 101 چیز مجانی و مفید در اینترنت آماده کردم. در این فهرست آن قدر نرم افزار مجانی وجود دارد که بتوانید کارهای خودتان را به طور کامل انجام بدهید یا یک شبکه پخش ویدیویی کامل در یوتوب راه بیندازید همه و همه بدون اینکه لازم باشد دست در جیب خودتان بکنید.
البته این طور هم نبود که لازم نباشد هیچ چیزی در ازای این محصولات بدهم. در بعضی از موارد باید روی یک تبلیغ کلیک می کردم یا یک ویدیوی تبلیغاتی را می دیدم. و در موارد دیگر باید اطلاعاتی مربوط به خودم –مثلا اینکه به چه چیزهایی علاقه دارم و پولم را صرف چه چیزهایی می کنم- را وارد می کردم. گویا این اطلاعات آن قدر ارزشمند بود که باعث شود محصولات مجانی در اختیارم قرار بگیرد.
چیزهای مجانی بسیار زیادی در اینترنت وجود دارد که همه نیازها را پوشش می دهند. البته من هنوز هم تلویزیون تماشا می کنم، ولی دیگر برای شبکه های کابلی پولی پرداخت نمی کنم چون اینترنت سرگرمی لازم برای پر کردن اوقات فراغتم را فراهم کرده است. ایستگاه های رادیویی مثل pandora و شبکه های تلویزیونی اینترنتی مثل joost هم محتوای بهتر و بیشتری برای سرگرمی فراهم می کنند و هم قابل سفارشی سازی بنا بر سلیقه هر فرد هستند؛ همه اینها در ازای تبلیغاتی است که در گوشه صفحه قرار می گیرد!
اگر حوصله برای ماجراجویی بیشتر داشته باشم به سراغ wwitv می روم؛ سایتی که همه کانال های تلویزیونی از سرتاسر جهان در آن به صورت زنده پخش می شود. راستش نمی دانم که اگر می خواستم روی تلویزیون منزلم شبکه اخبار کشور فیجی را ببینم چقدر هزینه برمی داشت فقط این قدر می دانم که به یک دیش ماهواره بزرگ و پردردسر نیاز می بود.
ارائه محصولات مجانی چیزی نیست که با تبلیغات به اینترنت وارد شده باشد. پیدا کردن شرکت هایی که حاضرند محصولات خودشان را به طور رایگان در اختیار شما قرار بدهند و در مقابل تمام اتاق های خانه شما را به تسخیر خود در آورند اصلا مشکل نیست. پیدا کردن یک نمونه رایگان از عطر یا شامپوی مورد علاقه تان به اندازه وارد کردن نام آن محصول در جعبه جست وجوی گوگل ساده است. اگر کمی بیشتر بگردید نمونه های مجانی قهوه، و هدایای زیبا برای دوستانتان به راحتی پیدا می شود.
حد خودتان را بدانید
اما بازاریاب ها تنها کسانی نیستند که در اینترنت چیزهای مجانی به مردم می دهند. یک جامعه عمومی از افراد هم فکر، نیروی پشت پدیده ویکی پدیا است. در سایت sourceforge.net جامعه ای از افراد هم فکر به صورت داوطلبانه مجموعه عظیمی از برنامه های کاربردی رایگان فراهم کرده اند که هر یک به اندازه رقبای تجاری خود مفید و کاربرپسند هستند. نسخه ابتدایی آفیس مایکروسافت 400 دلار قیمت دارد در حالی که در OpenOffice.org، متعلق به سان مایکروسیستمز، می توانید همان امکانات را بدون پرداخت هیچ مبلغی به دست بیاورید؛ البته به خوبی آفیس مایکروسافت نیست ولی دست کم برای من که کافی بود.
خیلی از شرکت های فناوری نمونه یا نسخه محدود شده محصولات خودشان را به رایگان در اختیار کاربران قرار می دهند. GRISOFT یکی از محبوب ترین ضدویروس های جهان، avg anti-Virus، را می فروشد. قیمت این ضد ویروس از 53 دلار به بالا است؛ اما اگر بتوانید بدون داشتن فایروال، ضد اسپم، و پشتیبانی فنی سر کنید، نسخه رایگان آن هم دقیقا به اندازه نسخه معمولی مفید است.
من از برنامه بسیار خوب اسکایپ (skype) برای برقراری تماس های راه دور به کاربران دیگر آن استفاده می کنم. ولی تا به حال حاضر نشده ام پشیزی برای تماس های پولی –مثلا تماس با گوشی های موبایل یا کشورهای خارجی- پرداخت کنم!
من به شخصه متوجه شده ام که اگر می خواهید مردم کارهای نیک انجام بدهند باید انجام کار نیک را ساده و رایگان کنید. یک جامعه از دوست داران محیط زیست، سایتی به نام freecycle.org را راه انداخته اند. هدف از این سایت پیدا کردن اجناس خوب و قابل استفاده، و در عین حال کمک به حفظ محیط زیست است. فقط کافی است گروهی که در نزدیکی شما قرار دارد را پیدا کنید و اجناس اضافی ای که نیاز ندارید را برایشان پست کنید یا به دستشان برسانید. می توانید اجناسی که دیگران به علت عدم نیاز به گروه داده اند را ببینید و اگر چیزی به دردتان خورد آن را به رایگان بردارید؛ به همین راحتی. در نزدیکی خانه من این اجناس وجود دارند که هر کسی بخواهد می تواند برود و بگیرد: «یک ماشین تایپ، یک آکواریوم، یک گربه به نام مالی!»
آموختن به صورت آنلاین
من هنوز هم دارم برای وام های دوران دانشجویی خودم قسط پرداخت می کنم. ولی اگر از یکی از دانشگاه های آنلاین رایگان استفاده کرده بودم، نیاز به پرداخت هیچ قسطی نبود. از سال 2002 تاکنون مؤسسه فناوری ماساچوست یا MIT مواد درسی خود را به رایگان روی اینترنت قرار داده است. این مواد درسی شامل درس های ویدیویی، جزوه ها، و امتحانات هستند.
سازمان هایی که اسپانسر این طرح هستند تا به حال 29 میلیون دلار برای به انجام رساندن آن هزینه کرده اند. البته با استفاده از این سرویس نمی توانید مدرک بگیرید ولی مواد کامل درسی تمام 1800 رشته تحصیلی MIT به طور رایگان در اختیارتان قرار دارد. 160 دانشگاه دیگر در سرتاسر دنیا چنین کاری کرده و دست کم یک درس را به صورت آنلاین و رایگان در اختیار عموم قرار داده اند.
هر کسی می تواند در وب سایت «دایره نشر مستندات دولت آمریکا» که در سال 1860 تأسیس شده، متن تمام قوانین تصویب شده در مجلس، تمام نطق های نمایندگان، دولت مردان، و بودجه دقیق هر سال کشور را از سال 1992 به این سو بخواند.
اما آینده چیزهای رایگان در وب چیست؟ من این سؤال را از آقای لاورنس لسیگ، نویسنده کتاب «فرهنگ آزاد» و مؤسس بنیاد Creative commons که به گسترش و در دسترس قراردادن کارهای خلاقانه به صورت رایگان اختصاص دارد، پرسیدم. او اعتقاد دارد که مدل تجاری loss leader (کالایی که با قیمتی ارزان تر از قیمت تمام شده به فروش می رسد تا مشتری جلب شود) در چند سال آینده رواج خواهد داشت. نمونه خوب این مدل تجاری کاری است که اپل با آی تیونز کرد تا فروش آی پاد بیشتر شود. اما او آینده را در جوامع آنلاینی مثل جامعه برنامه نویسان اپن سورس می بیند. به عقیده او جامعه اپن سورس قادر است برنامه های کاربردی ای تولید کند که نه برای سود بلکه برای پشتیبانی از اعضای جامعه ساخته شده اند. او می گوید: «تعداد افرادی که اعتقاد دارند همه چیز در وب باید مطلقا رایگان باشند رو به ازدیاد است.»
من که واقعا امیدوارم چنین باشد. من هنوز آن اشتیاق برای کاوش در وب را حفظ کرده ام.

منبع : پایگاه اطلاع رسانی فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران  تاریخ : 18   آذر   1386  شاخه : وب